Сообщение Бағалар дерекқоры Қазақстанға шамамен 200 млрд теңге үнемдеуге мүмкіндік берді появились сначала на Жаңа кезең.

Жиында инвесторлармен өзара іс-қимылды қызығушылық таныту және перспективалы бағыттарды зерделеу кезеңінен бастап жобаларды іске қосу, кеңейту және қайта инвестициялауға бағытталған инвестициядан кейінгі сүйемелдеуге дейінгі барлық кезеңде нығайту тәсілдері қаралды.

Нәтижесінде келісу рәсімдерінен өту мерзімдерін қысқарту және жобаларды іске қосуды жеделдету, сондай-ақ оларды масштабтау және экспортқа шығару мәселелерін қатар пысықтау көзеделген.

Сонымен қатар инвесторлар мен жетекшілік ететін мемлекеттік органдарға қолайлы жағдай жасауға мүмкіндік беретін цифрлық құралдарға назар аударылды.

Сыртқы контурдағы белсенді инвестициялық саясат мәселелері де талқыланды.

Премьер-министрге жауапты мемлекеттік органдар мен ұйымдардың инвесторлармен өзара іс-қимыл жөніндегі және жобаларды ел экономикасына қаражат салуға дейін, нысандарды пайдалануға беруге дейін жеткізу көрсеткіші бойынша жұмысын талдау нәтижелері ұсынылды.

Бірыңғай инвестициялық вертикальды қалыптастыру жөніндегі ұсыныстарды талқылауға Премьер-министрдің орынбасары – ұлттық экономика министрі Серік Жұманғарин, Президенттің экономикалық мәселелер жөніндегі көмекшісі Нұрлан Байбазаров, Президенттің кеңесшісі – Стратегиялық жоспарлау және реформалар агенттігінің төрағасы Әсет Ерғалиев, сыртқы істер министрі Мұхтар Тілеуберді, сауда және интеграция министрі Арман Шаққалиев қатысты.

Жиын қорытындысы бойынша Премьер-министр Олжас Бектенов Мемлекет басшысы инвестициялық саясат тетіктерін түбегейлі жаңарту міндетін қойғанын атап өтті. Капитал үшін жаһандық бәсеке жағдайында Үкімет болжамды әрі қолайлы инвестициялық климатты қамтамасыз етуі керек. Ұлттық экономика министрлігіне мүдделі мемлекеттік органдармен және ұйымдармен бірлесіп, қолданыстағы инвестиция тарту жүйесін жетілдіру жөніндегі іс-қимылдың барынша нақты жоспарын дайындау тапсырылды.

Сообщение Олжас Бектенов инвестиция тарту жүйесін жетілдіру мәселелері жөнінде кеңес өткізді появились сначала на Жаңа кезең.

Атап өткендей, экономиканың өсуі, ең алдымен, шикізаттық емес сектордың орнықты динамикасымен қамтамасыз етілуде. Өңдеу өнеркәсібіндегі өндіріс көлемі 8,4%-ға артты. Машина жасау (21,2%), тамақ өнімін өндіру (12,9%), химия өнеркәсі (27,3%), құрылыс материалын өндіру (7%), дайын металл бұйымы (33,3%), резеңке және пластмасса бұйымы (+18,5%), жеңіл өнеркәсіп (+70,4%) және фармацевтика (38,9%) ең жоғары қарқынды көрсетті.

Жалпы, өнеркәсіптік өндіріс 2,6%-ға өсті. Құрылыста (15,6%), көлікте және қоймада (7,3%), саудада (6%), ауыл шаруашылығында (5,2%) және байланыста (4,4%) едәуір өсім байқалады.

Штаб отырысында өңдеу өнеркәсібінің негізгі салаларындағы ахуал егжей-тегжейлі қаралды. Металлургияда, белгілісі, кәсіпорындар бүгінде 90-100% деңгейіндегі жүктемемен жұмыс істейді. Осыған қарамастан, қара металлургияда шойын мен болат өндірісін арттыру арқылы өндіріс 2%-ға өскен.

Сегіз айда машина жасау 21,2%-ға өсті. Жоғары динамика, оның ішінде жеңіл автомобиль, автобус, жүк және арнайы техника өндірісін қамтитын автоөнеркәсіп есебінен (+27,7%) қамтамасыз етілді.

Жылжымалы құрам өндірісінде жолаушылар вагоны мен платформалар шығарылымының едәуір ұлғаюы кезінде жартылай жүк вагондары мен локомотив өндірісінің төмендеуі байқалады. Серік Жұманғарин төмендеу себебін егжей-тегжейлі түсініп, машина жасаудың өсу қарқынын сақтау мүмкіндігін анықтау үшін арнайы жиналыс өткізуді тапсырды.

«Металлургия өңдеу өнеркәсібінің 40%-ынан көбін қамтиды. Сондықтан металлургиядағы өсу қарқыны өңдеудің өсуі үшін ерекше маңызға ие. Өңдеу саласындағы екінші орындағы үлесі бойынша машина жасау динамикасын сақтау маңызды. Бұл бағыт жыл соңына дейін айрықша назарда болады», – деп атап өтті Серік Жұманғарин.

Ауыл шаруашылығында үшінші ай қатарынан белсенді өсу қарқыны байқалады: сегіз айда 5,2% (қаңтар-шілдеде 5%, қаңтар-маусымда 4,4%). Мұндай динамика жиын-терім науқанының қызуы мен егіннің пісуі секілді маусымдық факторға байланысты. Азық-түлік өндірісінде де 12,9% айтарлықтай өсім тіркелді. Мұнай-газ саласында мұнай өндіру көлемінің біртіндеп қалпына келуі байқалады. Сегіз айдағы НКИ 91,6%. 2026 жылғы қаңтар-шілдеде 91,1%, 53,2 млн тоннаға қарсы 61,7 млн тонна мұнай өндірілді.

2026 жылғы мұнай өндірудің түзетілген болжамы 96 млн тонна. Бұл 91,6% НКИ-ға сәйкес келеді.

Сообщение Шикізаттық емес сектор өсу қарқынын сақтауда: 8 ай ішіндегі ЖІӨ өсімі 4,1% появились сначала на Жаңа кезең.

Ведомствоның мәліметінше, қазақстандық кәсіпорындар үшін басымдықа ие бола отырып сатып алуға 5323 тауар позициясы белгіленген, ал жер қойнауын пайдалану саласында 123 млрд теңгеге 425 кепілдендірілген сатып алу шарты ресімделген. Мемлекеттік қолдау шаралары Шымкенттегі трансформатор зауытының өндірістік қуатын 90%-ға, Семей қаласындағы кабельдік тоқ өткізгіш өнімдер кәсіпорнының өндірістік қуатын 72%-ға, Қарағандыдағы темір арқан зауытының өндірістік қуатын 71%-ға дейін көтеруге мүмкіндік берді.

«Жаңа өндірістерді дамыту мақсатында 2023 жылдан бері өңдеу өнеркәсібін дамытуға бағытталған 623 жоба іске қосылды. Осының нәтижесінде елімізде бұрын өндірілмеген жаңа өнім түрлері шығарыла бастады. Атап айтқанда, локомотивтердің тірек балкалары, автобустардың қаптама элементтері, жүк техникасына арналған бөлшектер, автокөлік орындықтары мен мультимедиялық жүйелер, тұрмыстық техника, тік жікті құбырлар, терезе профильдері, фиброцемент тақталары, ламинат, жылыту радиаторлары және өзге де жаңа өнім түрлері өндіріле бастады», — деді Ерсайын Нағаспаев.

Айта кетейік, бірінші жартыжылдықта өңдеу өнеркәсібіндегі өндіріс көлемі 9,8% өсіммен 16 трлн теңгеге жетті. Шикізаттық емес тауарлардың экспорты 14,6%-ға артып, $12 млрд құрады.

Сообщение Қазақстанның өңдеу өнеркәсібіндегі өндіріс көлемі 16 трлн теңгені құрады появились сначала на Жаңа кезең.

Компания өкілдері отырыс барысында қатысушыларды салық заңнамасының кейбір ережелерін іс жүзінде қолдануды, олардың кәсіпорынның қаржылық қызметіне әсері туралы хабардар етті. Сондай-ақ қолданыстағы реттеу тетігін одан әрі жетілдіруге арналған ұсыныстар қаралды.

Отырысқа қатысушылар Қазпоштаның әлеуметтік маңызы бар функцияларының тиянақты орындалуы мен халыққа әмбебап пошта қызметін көрсету мәселесін ерекше назарға алды.

Талқылау түйіні, «Қазпошта» АҚ Қаржы министрлігімен бірлесіп, 2027 жылға арналған республикалық бюджет жобасын қалыптастыру кезінде әмбебап пошта қызметін қаржыландыруды жетілдіру ісін пысықтауы қажет.

Сообщение Салық кодексін енгізу жобалық кеңсесінің алаңында Қазпошта қызметінің шарттарын жетілдіру жайы талқыланды появились сначала на Жаңа кезең.

Онда экономика салаларын дамытудың ағымдағы көрсеткіштері қаралды. Премьер-министрдің орынбасары – ұлттық экономика министрі Серік Жұманғарин, көлік министрі Нұрлан Сауранбаев, энергетика министрі Ерлан Ақкенженов, өнеркәсіп және құрылыс министрі Ерсайын Нағаспаев, ауыл шаруашылығы министрі Айдарбек Сапаров, қаржы министрі Мәди Такиевтің баяндамалары тыңдалды.

Ұлттық экономика министрлігінің мәліметінше, бес айдың қорытындысы бойынша экономиканың өсуі 3,7%-ды құраған. Өңдеу өнеркәсібінде өсім – 9%. Машина жасауда өндіріс көлемі 22,2%-ға ұлғайды. Қаңтар-мамыр айларында елімізде 81 мыңнан астам автокөлік құралдары жасалды. Өсім химия өнеркәсібінде 17,8%-ға және құрылыс материалдары өндірісінде 18,7%-ға қамтамасыз етілді. Ауыл шаруашылығында нақты көлем индексі 103,6% болды. Отын-энергетика кешеніне де назар аударылды.

Премьер-министр инвестициялық жобаларды жүзеге асыру, жаңа өндірістерді уақтылы іске қосу және қолда бар өсу резервтерін тиімді пайдалану жөніндегі жұмысты күшейту қажеттігін атап өтті. Министрлерге қажетті өсу қарқынына қол жеткізу үшін барлық шараларды қабылдау тапсырылды. Олжас Бектенов жарты жылдың қорытындысы бойынша нақты көлем индексінің жоспарлы көрсеткіштеріне қол жеткізу үшін мемлекеттік органдардың бірінші басшыларының дербес жауапкершілігін бекітті.

Сообщение Олжас Бектенов экономиканың өсімін қамтамасыз ету мәселесі бойынша кеңес өткізді появились сначала на Жаңа кезең.

Бірінші тоқсанның қорытындысымен салыстырғанда экономикалық өсім серпіні айтарлықтай жақсарды (2026 жылғы қаңтар-наурызда ЖІӨ өсуі 3%).

Төрт айдың қорытындысы бойынша өнеркәсіптік өндіріс оң өсім көрсетті.  Нақты көлем индексі – 102,1%.

Өнеркәсіпті қалпына келтірудің негізгі факторы өңдеу секторының жеделдеуі болды, онда өндіріс 9,9%-ға өсті.

Машина жасаудағы жоғары өсу қарқыны (өсу 23,3%) көлік құралдарын, ауыл шаруашылығы және теміржол техникасын, электр тауары мен жабдығын шығару көлемін ұлғайту есебінен сақталады.

Сондай-ақ жоғары өсім көрсеткендер:

• жеңіл өнеркәсіп – 2,3 есе,
• жиһаз өндірісі – +41,7%,
• фармацевтика – +35,2%,
• құрылыс материалдары – +27,7%,
• химия өнеркәсібі – +18,4%,
• азық-түлік өнімдері – +14,4%.

Тұтастай алғанда, жылдың алғашқы төрт айындағы экономиканың оң серпіні негізгі секторлардағы орнықты өсумен қамтамасыз етілді. Ең жоғары өсім қарқыны мына салаларда тіркелді:

• құрылыс – 114,5%,
• көлік және қоймалау – 112%,
• өңдеу – 109,9%,
• сауда – 105,1%,
• ауыл шаруашылығы – 103,6%.

Осылайша, ЖІӨ-нің нақты өсімінің қазіргі құрылымы шикізаттық емес сектордың, атап айтқанда құрылыс, көлік, сауда және өңдеу өнеркәсібінің рөлін күшейтумен сипатталады.

Сообщение Өнеркәсіптің өңдеу секторындағы өсімі төрт айда 9,9%-ды құрады появились сначала на Жаңа кезең.

Жобалық кеңсенің отырыстарында Салық кодексінің нормаларын имплементациялауға байланысты барлығы 60 мәселе қаралды. Атап айтқанда, денсаулық сақтау саласында дәрі-дәрмектер мен медициналық бұйымдарды импорттау кезінде ҚҚС қолдануға және орфандық және әлеуметтік маңызы бар дәрі-дәрмектерді ҚҚС-тан босатуға қатысты заңға тәуелді актілерге өзгеріс енгізу жұмысы аяқталуда. Биылғы 13 ақпанда Денсаулық сақтау министрлігінің ҚҚС-сыз дәрі-дәрмектер мен медициналық бұйымдарға шекті бағаны белгілеу туралы бұйрығы қабылданды.

Өнеркәсіп және құрылыс, Энергетика, Қаржы министрліктері, Табиғи монополияларды реттеу комитеті және «Самұрық-Қазына» оңайлатылған декларация негізінде арнаулы салық режимін қолданатын салық төлеушілерден тауарларды, жұмыстар мен көрсетілетін қызметтерді сатып алуға қатысты сатып алу қағидаларындағы өзгерістерді пысықтауда. Бұл квазимемлекеттік компаниялар тарапынан шығындарды ұлғайтпай салық заңнамасын, өндірістік процестерді сақтауға және бәсекелестік ортаны қолдауға бағытталған тетіктер туралы. Салық кодексінің идеологиясын негізге ала отырып, тиісті өзгерістерді әзірлеу үшін бірыңғай негізді Ұлттық экономика министрлігі қалыптастырады.

«Таза парақтан» әкімшілендіруге, салық режимдерін өзгертуге, қаржы секторына, СӘАЖ жұмысына және басқаларға қатысты қалған мәселелер жедел шешілді.

Салық кодексіне өзгеріс енгізуді талап ететін мәселелер тізбесіне мыналар енді:

1. Мүгедектік тобы өзгерген кезде ЖТС бойынша шегерімді қолдану

Салық шегерімінің мөлшері мүгедектік тобына байланысты (5000 немесе 882 АЕК). Топ жыл ішінде өзгерген кезде қолданылатын шегерімнің мөлшері туралы мәселе туындайды.

Бір жыл ішінде мүгедектік тобы өзгерген кезде «сіңіру» қағидаты бойынша ең жоғары шегерім — 5000 АЕК (СК 404-бабы) қолданылатын норманы бекіту және норманың редакциясына нақтылау енгізу ұсынылады.

2. Қарыздар бойынша сыйақылар бойынша ЭШФ үзінді көшірмесі бойынша талаптың күшін жою

Кредиттер, қарыздар және микрокредиттер бойынша сыйақы бойынша айналымдар ҚҚС-тан босатылды (СК 474-бабы). Алайда, редакциялық дәлсіздікке байланысты олар ЭШФ талап етілмейтін операциялар тізіміне енгізілмеген.

Мұндай операциялар бойынша ЭШФ жазып беру жөніндегі талапты алып тастау және норманы 2026 жылғы 1 қаңтардан бастап ретроспективті қолдану ұсынылады.

3. Салық құпиясына жатпайтын мәліметтер тізбесін кеңейту

Салық құпиясынан мәліметтерді алып тастау ұсынылады:

– әлеуметтік төлемдер сомасы туралы;

– әлеуметтік төлемдер бойынша берешек туралы;

– салық төлеушінің жеке тіркеу деректері.

Өзгерістер әкімшілендіруді цифрландыруға және әлеуметтік міндеттемелерді орындауды жеңілдетуге бағытталған. СК 45-бабын түзету қажет.

4. ҚҚС-тан босатылған кезде авиация үшін ЖЖМ әкелуді растау

СК әуе тасымалы үшін ЖЖМ импортын ҚҚС-тан босатады (479-бап). Алайда қолданыстағы тұжырым дипломатиялық өкілдіктердің импортты растауын талап етуі мүмкін. Бұл баптың басқа тармақшасына жатады.

Ықтимал сәйкессіздіктерді болдырмау үшін нормаға нақтылау ұсынылады.

5. Энергетикалық сусындар экспортын акцизден босату

Қазіргі уақытта акцизделетін тауарлардың экспорты акцизден босатылады. Алайда ұзақмерзімдік өңдеу кезінде акциз дайын өнімді шикізат иесіне беру кезінде өңдеушіде пайда болады. Тіпті тауар экспортталса да.

Егер ол кейіннен экспорттауға арналған болса, мұндай өнімді беруді акцизден босату ұсынылады. Осыған ұқсас механизм қазірдің өзінде мұнай өнімдері үшін жұмыс істейді.

6. Өндіру орны бойынша ЖТПҚ бойынша ПҚӨС есепке алу

Бюджет кодексі өндіру объектісінің орналасқан жері бойынша бюджеттерге кең таралған пайдалы қазбалар үшін ПҚӨС-ті есепке алуды көздейді.

Сонымен бірге СК жер қойнауын пайдаланушының тіркелген жері бойынша салық төлеуді көздейді.

Нормаларды сәйкестендіру үшін СК-ға және есептілік нысандарына өзгерістер енгізу ұсынылады.

Сообщение Салық кодексін енгізу жөніндегі жобалық кеңсе 60 мәселені қарастырды появились сначала на Жаңа кезең.

Оның айтуынша, экономиканың нақты секторы шамамен 8 трлн теңге көлемінде қолдау шараларымен қамтылады.

Инфляцияның себептерінің бірі болып саналатын базалық тауарлар тапшылығын жоюға баса назар аударылады. Қазіргі уақытта азық-түлік секторында 12 бағыт және азық-түлікке жатпайтын секторда 24 бағыт айқындалды. 2030 жылға дейін «Бәйтерек» холдингінің еншілес ұйымдары арқылы шамамен $100-120 млрд сомаға өнеркәсіптік жобаларды қаржыландыру жоспарлануда.

Ішкі нарықты отандық тауарлармен жүйелі түрде қамтамасыз ету үшін «Инвестицияға тапсырыс» бағдарламасы жүзеге асырылуда. Бүгінде инфляциялық қысымның негізгі себептерінің бірі – тұтыну және тұтыну емес сегменттерде отандық өндірістегі бірқатар базалық тауарлардың тапшылығы. Біздің мақсат – ішкі нарықты отандық өндіріс тауарларымен қамтамасыз ету және импортқа тәуелділікті төмендету. Экономикалық өсудің проактивті саясаты Мемлекет басшысы қойған стратегиялық міндеттердің орындалуын қамтамасыз ете отырып, экономиканы индустрияландыру мен әртараптандырудың негізгі құралына айналады, — деді Серік Жұманғарин.

Сообщение Экономиканың нақты секторын қолдауға 8 трлн теңге бағытталады появились сначала на Жаңа кезең.

Мемлекет басшысының тапсырмасы бойынша Үкімет экономиканы әртараптандыру жөнінде жүйелі шаралар қабылдауда. Өткен жылы экономикалық өсімге негізгі үлесті көлік, құрылыс және сауда салалары қосты.

Өнеркәсіп өндірісінің индексі жыл қорытындысы бойынша 7,4%-ды құрады. Өңдеу секторы 6,4% деңгейінде тұрақты өсімді көрсетуде. Көрсеткіштер азық-түлік өндірісінің 8,1%-ға, өңделген мұнай өнімдерін өңдеу 5,9%-ға, химия өнеркәсібі өнімдерінің 9,8%-ға, металлургияның 1,2%-ға, машина жасау өнімдерінің 12,9%-ға ұлғаюына байланысты қамтамасыз етілді. Өсім Ақтөбе, Алматы, Атырау, Батыс Қазақстан, Жамбыл, Жетісу, Қарағанды, Қостанай, Маңғыстау, Павлодар, Солтүстік Қазақстан, Ұлытау, Түркістан облыстарында, Астана, Алматы және Шымкент қалаларында байқалды.

Жыл қорытындысы бойынша көлік және қоймалау саласындағы өсім 20,4%-ды құрады (қаңтар-қарашада – 20,3%). Бұл жүк тасымалы көлемінің, ең алдымен автомобиль және теміржол көлігі арқылы тасымалдаудың ұлғаюына, сондай-ақ бірқатар өңірде жолаушылар тасымалының артуына байланысты болды. Қосымша көлік қызметтерінің, оның ішінде жүктерді экспедициялау, әуе қозғалысын басқару, әуежайлардың, қоймалар мен пакгауздардың қызметтерінің, астық және тоңазытылған жүктерді сақтау қызметтерінің көлемінің артуы байқалады.

Құрылыс саласында өсім 15,9%-ды құрады, бұл 2025 жылғы қаңтар–қараша (14,7%) көрсеткішінен жоғары. Өсім жайлы мектептер, медициналық нысандар, көлік және инженерлік инфрақұрылымдар салуды қоса алғанда, инфрақұрылымдық және әлеуметтік жобаларды жүзеге асырумен қамтамасыз етілген. 2025 жылғы қаңтар-желтоқсанда пайдалануға берілген тұрғын үйдің жалпы ауданы 20,1 млн шаршы метрді құрады, бұл 2024 жылғы деңгейден 5,1%-ға жоғары.

Сауда саласында да оң серпін сақталды: 2025 жылдың қаңтар–желтоқсан айларында өсім 8,9%-ды құрады (қаңтар-қарашада – 8,8%). Негізгі үлес жалпы көлемнің үштен екісінен астамын құраған көтерме саудаға тиесілі болды. Көтерме сауда көлемінің өсу қарқынына астық, тұқым және мал азығын сататын кәсіпорындар – 2,6 есе, машиналар мен жабдықтар – 99,8%, фармацевтикалық тауарлар – 44,1%, автомобильдер мен жеңіл автокөлік құралдары – 33%, сүт өнімдері, жұмыртқа мен майлар – 25,8%, қант, шоколад және қантты кондитерлік өнімдер – 21,2%, кең ассортименттегі тауарлар – 12,5% әсер етті.

Ауыл, орман және балық шаруашылығындағы көрсеткіштер 5,9% құрады. Өсім өсімдік шаруашылығында (7,8%) және мал шаруашылығында (3,3%) оң динамика қамтамасыз етілген. Ақпарат және байланыс саласында өсім 3,6%-ды құрады.

Жалпы алғанда, 2025 жылдың қорытындысы бойынша экономиканың жиынтық өсімі негізгі салалардың тұрақты дамуын көрсетті.

Сообщение Қазақстанның 2025 жылғы ЖІӨ өсімі 6,5%-ды құрады появились сначала на Жаңа кезең.